امام زمان (عج): براى تعجیل ظهور من ، در هر موقعیّت مناسبى ، بسیار دعا کنید که در آن فرج و حلّ مشکلات شما خواهد بود.      
کد خبر: ۵۰۹۳
تاریخ انتشار: ۲۷ خرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۴۱
تعداد نظرات: ۳ نظر
نسخه چاپی
ارسال به دوستان
با توجه به تخریب عرصه های منابع طبیعی ، قطع درختان تاغ توسط افراد سودجو و بهره برداری بی رویه از سفره های زیرزمینی زنگ خطر در منطقه به صدا در آمده است
 به کوشش : آقای حمید گل آرایی کارشناس بیابان زدایی

مقدمه :
اگرچه بر اساس شواهد، موضوع تخریب سرزمین در مناطق خشک و نیمه خشک جهان و وقوع خشکسالی ها و قحطی در سرزمین های آن سابقه ای به دیرینگی تاریخ دارد اما تشدید این وقایع در اواخر دهه 1960 و اوایل 1970 در آفریقا و پیامدهای آن که به مرگ و مهاجرت گروه کثیری از ساکنان این مناطق انجامید سبب گردید تا سازمان ملل متحد در سال 1974 اولین قطعنامه رسمی را بر اساس جلب توجه جهانی به مساله بیابانزایی و مقابله با آن تصویب نماید. در اجرای این مصوبه برنامه زیست محیطی سازمان ملل متحد (UNEP) اقدامات گسترده ای را در چهار قاره آسیا ، آفریقا ، آمریکای لاتین و اروپا آغاز نمود که شامل تهیه طرح و اجرای برنامه های کنترل بیابان زایی و طرح های حفاظت آب و خاک با کمک کشورهای پیشرفته بود.

سازمان ملل متحد در اجلاس چهل و هفتم مجمع عمومی قطعنامه شماره 47/719 را به تصویب رساند که در آن تشکیل کمیته ای به نام (( کمیته بین الدول مذاکرات)) مذاکرات برای تدوین کنواسیون بین المللی مقابه با بیابانزایی تصویب گردید و در نهایت کار تدوین این کنواسیون در 17 ژوئن سال 1994 (27 خرداد 1373) به پایان رسید و به همین مناسبت این روز از طرف سازمان ملل متحدد روز جهانی بیابانزدایی اعلام گردید.
با توجه به برگزاری جلسات متعدد در سازمان ملل، برای روز جهانی بیابانزدایی هر ساله متناسب با مناسبت های اقتصادی - اجتماعی فرهنگی جهانی شعاری انتخاب می گردد. شعار امسال روز جهانی مقابله با بیابانزایی ((امنیت غذایی در گرو حفظ خاک سالم)) انتخاب گردیده است.
پدیده بیابانزایی در قرن 21  در بین 38 چالش مهم جهانی بعد از دو چالش تغییر اقلیم و کمیابی آب شیرین مهمترین چالش جهانی محسوب می شود بطوریکه یک ششم جمعیت جهان، سه چهارم اراضی خشک جهان و یک سوم خشکی جهان یعنی حدود 5/38 درصد از کل خشکی های کره زمین به مساحت 5 میلیارد هکتار در 110 کشور جهان در معرض زوال و تهدید قرار داده است. در کشور ایران حدود 100 میلیون هکتار یعنی بالغ بر 60 درصد منابع اراضی در معرض تهدید خطر پدیده بیابانزایی است که حدود 43 میلیون هکتار در قلمرو اراضی بیابانی حدود 20 میلیون هکتار تحت تاثیر فرسایش بادی می باشد که بعنوان یکی از مهمترین آثار پدیده بیابانزایی است و 4/6 میلیون هکتار نیز در شرایط بحرانی فرسایش بادی قرار دارد.

تعریف بیابانزایی توسط UNEP در سال 1992: بیابانزایی عبارت است از تخریب اراضی در مناطق خشک، نیمه خشک تا خشک نیمه مرطوب تحت اثر تغییرات اقلیمی و فعالیتهای انسانی .
بیابانزدایی هم به مجموعه اقداماتی که جهت مقابله با پدیده بیابانزایی صورت می گیرد ( مثل نهالکاری، مالچ پاشی، بذر پاشی) گفته می شود.
2- علل و عوامل بیابانزایی در ایران:
2-1عوامل محیطی: تغییرات اقلیمی مانند وقوع خشکسالی وجود سازندهای شور و تبخیری و ...               
 2-2عوامل انسانی:
1-تخریب منابع آب: بهره برداری بیش از حد منابع آبهای زیرزمینی
2-تخریب منابع طبیعی: الف- عدم تعادل دام و ظرفیت مراتع  ب-تخریب جنگل ها و مراتع  ج-تبدیل و تغییر غیر اصولی کاربری اراضی جنگلی و مرتعی  د-چرای دام در جنگل
3_روش های نامناسب کشاورزی:الف-آیش بلند مدت اراضی حساس به فرسایش  ب-شخم در جهت شیب  ج-شیوه های نامناسب آبیاری  د-استفاده بی رویه از کود شیمیایی
4_رشد جمعیت
5_تخریب در زمین ناشی از برداشت غیر اصولی از معادن سطحی
6_اجرای طرح ها بدون توجه به کانون های بحران فرسایش بادی در طراحی ها
7_عدم تامین سوخت های فسیلی و در نتیجه بوته کنی و قطع درختان
8_تبدیل اراضی زراعی و باغات به مسکونی و ...
3-آثار و پیامدهای بیابانزدایی:
وقوع طوفان های شن، ریزگرد و هجوم تپه های ماسه ای،
آسیب به مناطق مسکونی شهری و روستایی
صدمه به راه ها، خطوط راه آهن و فرودگاه ها و ...
4- روز جهانی 27 خرداد 1394 با  شعار امنیت غذایی در گرو حفظ خاک سالم :
براساس گزارش وضعیت امنیت غذایی 2014 ، حدود 805 میلیون نفر، یعنی از هر 8 نفر یک نفر در طی سال های 2012 تا 2014 در جهان دچار سوء تغذیه بوده که تعداد کثیری از آنها در کشور های در حال توسعه زندگی می کنند. علی رغم پیشرفت های قابل ملاحظه ای که در زمینه دستیابی به هدف ریشه کنی گرسنگی در چهارچوب اهداف توسعه هزاره حاصل نشده است، روند کنونی از توازن لازم دربرخی مناطق و کشورهای جهان برخوردار نمی باشد.بطورقطع ریشه کنی گرسنگی مستلزم اتخاذ رویکردی چند وجهی- بویژه از جنبه توسعه اقتصادی- شامل میزان مواد غذایی دریافتی تا نهایتاً کنترل بلایای طبیعی می باشد.

 با این وجود، هنوز به موضوع زمین و خاک توجه کافی نشده است. بیش از 99/7درصد از کالری مواد غذای از خاک/زمین بدست می آید .همزمان با افزایش رقابت برای دستیابی به اراضی حاصلخیز، بواسطه رشد جمعیت جهانی، دسترسی به اراضی مستعد جهت تولید مواد غذایی نیز کمتر می شود. درهمین راستا، لازم است برای حفظ امنیت غذایی نسبت به احیای اراضی تخریب یافته اقدام گردد.
البته در کشورهای در حال توسعه واقع در اراضی خشک در اثر تخریب های انسانی و طبیعی، قابلیت نگهداری و نفوذ آب در خاک تقلیل یافته و میزان آسیب پذیری افزایش می یابد و در نتیجه سوء تغذیه حاصل از گرسنگی بیشتر به چشم می خورد. اکثر ساکنین اراضی خشک وابسته به مواد غذایی تولیدی در سطح محلی هستند. علی رغم اینکه تلاش هایی برای ریشه کنی گرسنگی در منطقه "ساحل صحرا" در آفریقا شده معهذا این منطقه دارای بیشترین میزان سوء تغذیه در جهان می باشد.
موضوع و شعار
مضمون شعار روز جهانی مقابله با بیابانزایی سال 2015 که همانا "دستیابی به امنیت غذایی برای همه از طریق سیستم های پایدار غذایی" است که در جهت تاکید بر دو هدف 1- تلاش جهت حفاظت، احیاء و ارتقاء بهره برداری پایداراز اکوسیستم های خشکی، مدیریت پایدارجنگلها ،مقابله با بیابان زایی و توقف روند تخریب تنوع زیستی 2- تلاش جهت مقابله با بیابانزایی و احیاء اراضی و خاکهای تخریب شده شامل اراضی تحت تاثیر بیابانزایی، خشکسالی و سیل در راستای دستیابی به دنیایی عاری از تخریب اراضی تا سال 2020 میلادی، ناظر بر تقویت ارتباط میان اهداف مزبور می باشد.
 اهداف عمده از طرح شعار " امنیت غذایی در گرو حفظ خاک سالم " در سالجاری :
1- مدیریت پایدار سرزمین در اراضی خشک، بویژه از طریق کشاورزی هوشمند و انطباق با تغییرات اقلیمی
 2- دسترسی کشاورزان و مالکین خرد به فناوری و بهره مندی از حق مالکیت بر اراضی جهت حفاظت از محیط زیست و تامین مواد غذایی مورد نیاز
3- آشنایی و بهره برداری از تجارب و نمونه های موفق در زمینه بهره برداری متعادل از اراضی به منظور حفاظت همزمان از محیط زیست و تولید مواد غذایی
4- افزایش میزان سرمایه گذاری در روشهای مدیریت پایدار اراضی به منظور تضمین استقرار و پایداری سیستمهای غذایی
5- شناسایی مقوله بیابانزایی بعنوان یک خطر بالقوه/ پنهان که دارای اثرات تبعی برای امنیت، صلح و ثبات کشورهای مبتلابه، که با ایجاد کمبود مواد غذایی و آب می تواند موجب مهاجرت اجباری ساکنین گردد.
در نهایت، هدف از شعار روز جهانی مقابله با بیابان زایی در سال جاری تاکید مجددی بر ارتباط تنگاتنگ موضوع ریشه کنی فقر و گرسنگی آحاد جامعه جهانی با هدف جهان عاری از تخریب سرزمین دارد.
سیمای بیابان منابع طبیعی شهرستان آران و بیدگل و اقدامات انجام شده:
شهرستان آران و بيدگل با وسعت 605 هزار هکتار  از نظر پوشش گياهي فقير و داراي عوارض مختلف بياباني همچون ماسه زار ، دشت ريگي ، درياچه نمك ، كلوت و ياردانگ مي باشد . وسعت  384 هزار هکتاری اراضی بیابانی و وسعت 112 هزار هکتاری ماسه های روان در اين منطقه، باعث وقوع پديده فرسايش بادي و طوفان‌هاي ماسه اي در سال های قبل از اجرای طرح تثبیت شن در منطقه  و باعث بروز مشکلاتی در زندگی مردم می شد  .
بنابر اظهارات معتمدین و سالخوردگان و عموم افرادی که دوران قبل از اجرای طرح بیابانزدایی را به خاطر دارند با کوچکترین وزش باد در منطقه وضعیت را چنان بحرانی می کرد که آسمان روز سیاه می شد و گویی شب فرا رسیده بود با وقوع چنین وضعیتی تمام رفت و آمدها و فعالیت های اقتصادی متوقف می شد و مرد جهت حفظ جان خود مجبور به پناه گرفتن در منازل یا اماکن امن می گردیدند.
پس از آرامش طوفان ساعت ها کارلازم بود تا ذرات شن حمل شده توسط باد را از داخل حیاط منازل و پشت بام ها جمع آوری کنندجابجایی شن ها گاهی به حدی شدید بود که حاصل کشت و کار کشاورزان با وقوع طوفان زیر خروارها شن مدفون می گشت و پس از طوفان وقتی کشاورز به مزرعه خود مراجعت می کرد اثری از کشت و کار خود نمی دید یا خسارت زیادی به مزرعه وارد شده بود. آب قنوات که آب شرب و کشاورزی مردم را تامین می کرد براثر گرفتگی ناشی از هجوم شن های روان قطع می گردید و کلا زندگی برای مردم منطقه با مشکلاتی مواجه     می شد. حرکت شن های روان به صورت مرگ تدریجی زندگی مردم منطقه را در خود می بلعید و ساکنین این منطقه یکی پس از دیگری دست به مهاجرت به شهرهای قم کاشان اصفهان و تهران می زدند. تا اینکه پروژه تثبیت شن و فعالیتهای بیابانزدایی از جمله نهال‌كاري، قلمه‌كاري،  بذركاري و مالچ پاشی جهت جلوگیری از اثرات مخرب بیابانزایی از سال 1349 آغاز و تا به امروز ادامه دارد.  و ماحصل اجرای این فعالیت ها تثبیت نوارریگ بلند به طول 80 کیلومتر و ایجاد 120 هزار هکتار جنگل های دست کاشت تاغ می باشد
اما امروزه در سایه فعالیت های بیابانزایی، باعث رونق فعالیت های اقتصادی ،کشاورزی و زیر بنایی در شهرستان آران وبیدگل شده است به طوری که درحال حاضر وجود 15000 هکتار سطح اراضی زیر کشت محصولات زراعی و باغی، رتبه اول تولید پسته در استان اصفهان ، قطب اول تولید فرش ماشینی در کشور و وجود صنایع ، کاهش مهاجرت و بیکاری همگی گویای اثرات فعالیت های بیابانزدایی می باشند.
باتوجه به اینکه در سال های نه چندان دور در این شهرستان  عملیات تثبیت شن و بیابانزدایی  در حجم وسیعی صورت گرفته است ولی  در حال حاضر وجود 103 هزار هکتار کانون بحران فرسایش بادی که با وزش باد و فرسایش خاک، باعث خسارت به تاسیسات زیربنایی، اراضی کشاورزی، مسکونی و صنابع می شود که بایستی  فعالیت های بیابانزدایی در این مناطق متمرکز گردد . با یک محاسبه ساده با فرض میانگین اجرای روش های بیابانزدایی در شهرستان 200 هکتار  در سال ، بیش از 500 سال زمان مورد  نیاز جهت اجرای طرح به منظور مقابله با کانون بحران فرسایش بادی می باشد.
 در حال حاضر در شهرستان آران و بیدگل سه چالش اول جهانی ، تغییر اقلیم ، کمیابی آب شیرین و بیابانزدایی در حال وقوع می باشد و باتوجه به کاهش بارندگی بلند مدت به میزان 35 درصد ، تخریب عرصه های منابع طبیعی ، قطع درختان تاغ توسط افراد سودجو و بهره برداری بی رویه از سفره های زیرزمینی زنگ خطر در منطقه به صدا در آمده است از عموم مردم درخواست می شود با توجه به سطح وسیع بیابان شهرستان و حجم زیاد فعالیت های مورد نیاز جهت مقابله با بیابانزایی در امر حفاظت از انفال و عرصه های منابع طبیعی مشارکت نمایند.
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۳
در انتظار بررسی: ۱
غیر قابل انتشار: ۰
دلسوز
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۰۹ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۷
1
0
با سلام و خسته نباشید
چه خوب میشد اگر نویسنده این مطلب هم معرفی میشد.
همراه
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۳۸ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۷
1
0
راهکارهایی را که مردم میتوانند در آن سهیم باشند بفرمایید که مردم ما همیشه در کارخوب ودرست از هم پیشی می گیرند مردم اران وبیدگل در یک بسیج همگانی می توانند تاحدودی در رفع مشکل کمک یار مسئولان باشند .
بیا بان گرد
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۴:۰۴ - ۱۳۹۴/۰۳/۲۷
1
1
عالیه اما ای کاش ارگانهای مسول مانند شهرداری جهاد کشاورزی بیداربودند وجلو هدر رفت اب و تغیر کار بری مزارع را میگرفتند راههای کویری را ساماندهی میکردند یک راه اصلی که به دشتها منتهی میشه را اسفالت میکردند تا گرد خاک با رفت و امد تو لید نمیشد برای سود جویان مجازات سخت اجرا میشد وخلاصه بجای مردن کمی نیز در شهر مون به فکر زندگی باشیم تا زنده موندن این جوری
ی
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین عناوین
تلویزیون اینترنتی
گزارش تصویری